Του
George Monbiot*
Οικονομική κατάρρευση, οικολογική καταστροφή,
ακόμα και η άνοδος του Ντόναλντ Τραμπ – ο νεοφιλελευθερισμός έχει παίξει σε όλα
τον ρόλο του.
Φανταστείτε οι λαοί της Σοβιετικής Ένωσης να μην είχαν
ακούσει ποτέ για τον κομμουνισμό. Η
ιδεολογία που κυριαρχεί τις ζωές μας για τους περισσότερους από εμάς δεν έχει
όνομα. Δοκιμάστε να το αναφέρετε σε μια συζήτηση και θα ανταμειφθείτε με ένα σήκωμα των ώμων. Ακόμα κι αν οι ακροατές σας έχουν
ακούσει ξανά τον όρο, θα δυσκολευτούν να τον ορίσουν. Νεοφιλελευθερισμός:
ξέρετε τι είναι;
Η ανωνυμία του είναι τόσο σύμπτωμα όσο και αίτιο της
ισχύος του. Έχει παίξει καίριο ρόλο σε αξιοσημείωτη
ποικιλία κρίσεων: την χρηματοοικονομική κατάρρευση του 2007‑8, τη
μετεγκατάσταση (offshoring) του πλούτου και της εξουσίας, για την οποία τα Panama Papers μας παρέχουν απλά μια
ιδέα, την αργή κατάρρευση της δημόσιας υγείας και εκπαίδευσης, την
αναζοπυρωμένη παιδική φτώχια, την επιδημία της μοναξιάς, την κατάρρευση των
οικοσυστημάτων, την άνοδο του Ντόλαντ Τραμπ. Ωστόσο, απαντάμε σε αυτές τις
κρίσεις ωσάν να αναδύονται μεμονωμένα, αγνοώντας εμφανώς ότι έχουν είτε
καταλυθεί είτε επιδεινωθεί από την ίδια συνεκτική φιλοσοφία. Μια φιλοσοσοφία
που έχει –ή είχε- όνομα. Μπορεί να υπάρξει άλλη μεγαλύτερη δύναμη που να δρα
ανώνυμα;
Τόσο διάχυτος έχει γίνει ο νεοφιλελευθερισμός που σπάνια
τον αναγνωρίζουμε ως ιδεολογία. Φαίνεται
να αποδεχόμαστε ότι αυτή η πρόταση που περιγράφει αυτή η ουτοπική,
μιλλεναριανιστική πίστη είναι μια ουδέτερη δύναμη: ένα είδος βιολογικού νόμου,
μια δαρβινική θεωρία πέρι της εξέλιξης. Όμως η φιλοσοφία ενέσκηψε ως μια
συνειδητή προσπάθεια να ανασχηματιστεί η ......
