Συστημική διαφθορά: Η σκοτεινή όψη του νεοφιλελευθερισμού

του Κώστα Μελά

Η όψιμη μαζικοδημοκρατική κοινωνία χαρακτηρίζεται από την καινοτομία που αφορά στην οικονομικώς λειτουργική ενσωμάτωση στον πυρήνα του μαζικοδημοκρατικού υστεροκαπιταλιστικού συστήματος, της «συστημικής διαφθοράς» και του οργανωμένου εγκλήματος. Ιδιαίτερα μετά τη δεκαετία του ’80 και την επικράτηση, διεθνώς σχεδόν, του ριγκανισμού και του θατσερισμού, με τη μορφή της μονοδιάστατης «ενιαίας σκέψης» και του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού. Μοχλοί προς αυτή την κατεύθυνση είναι τα χρηματιστήρια και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Πρόκειται για αυτό που ονομάζεται «συμπερίληψη της διαφθοράς». Το «παραβατικό» κανονικοποιείται και από «ανωμαλία» μετατρέπεται σε προϋπόθεση της ομαλής λειτουργίας του νεοκαπιταλιστικού μηχανισμού. Η διαφθορά τείνει να αυτοαναπαράγεται μαζί με ένα σύστημα κανόνων και αξιών. Αυτό το σύστημα, παρότι διαφέρει από το νόμιμο ομόλογό του, απέχει πολύ από το να συνιστά ανομία.

Στις αναπτυγμένες χώρες, η ραγδαία αποβιομηχάνιση και η μεταφορά πλήθους παραγωγικών δραστηριοτήτων στις αναπτυσσόμενες οικονομίες επιτρέπει στην εικονική οικονομία των πληροφοριοποιημένων συναλλαγών να καταλάβει το προσκήνιο. Ο καπιταλισμός των χρηματιστηρίων και των υπηρεσιών είναι πλέον εγγενώς συνδεδεμένος με το οργανωμένο έγκλημα και κυρίως:

Η Θάτσερ έφυγε, ο θατσερισμός ζει...

Δεν είναι τυχαίο ότι η Μάργκαρετ Θάτσερ που έφυγε χθες από τη ζωή, άφησε τη σφραγίδα της όχι μόνο στην  Βρετανία, αλλά και στην παγκόσμια οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα. Η ενδεκαετής διακυβέρνησή της άλλαξε ριζικά τις οικονομικές και κοινωνικές αντιλήψεις, συμβάλλοντας στην επικράτηση του νεοφιλελεύθερου οικονομικού δόγματος, που κυριάρχησε- και  σε μεγάλο βαθμό επικρατεί ακόμα... - για τρεις και πλέον δεκαετίες. Ο θατσερισμός σε αγαστή σύμπλευση με τα ρηγκανόμικς που επικρατούσαν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, με εμπνευστή την πολυσυζητημένη σχολή του Σικάγου, άλλαξαν άρδην το οικονομικό τοπίο σε ολόκληρο τον  κόσμο.

 

Οι περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους σε συνδυασμό με την  απορύθμιση των αγορών και τις αθρόες ιδιωτικοποιήσεις και την κατεδάφιση των εργασιακών σχέσεων, οδήγησαν στην επικράτηση ενός οικονομικού δαρβινισμού. Τα πιο ευάλωτα, τα πιο φτωχά κοινωνικά στρώματα, αλλά και οι πιο αδύναμες επιχειρήσεις, οδηγήθηκαν στο περιθώριο, ενώ αντίθετα γιγαντώθηκαν...

Νέα Δεξιά

Η Νέα Δεξιά αντιπροσωπεύει μία αλλαγή πλεύσης στη συντηρητική σκέψη, ένα είδος αντεπανάστασης ενάντια τόσο στη μεταπολεμική στροφή προς τον κρατικό παρεμβατισμό όσο και στη διάδοση φιλελεύθερων ή προοδευτικών κοινωνικών αξιών.
Οι ιδέες της Νέας Δεξιάς μπορούν να αναχθούν στη δεκαετία του 1970 και ειδικότερα σ' ένα συνδυασμό της φαινομενικής αποτυχίας της κεϋνσιανής σοσιαλδημοκρατίας, την οποία σηματοδότησε το τέλος του μεταπολεμικού μπουμ, με την αυξανόμενη ανησυχία για την κοινωνική αποσύνθεση και την υποχοίρηση της αυθεντίας.
Τέτοιου είδους ιδέες βρήκαν μεγαλύτερη απήχηση στη Μ. Βρετανία και τις ΗΠΑ, όπου πήραν σάρκα και οστά κατά τη δεκαετία του 1980, με τη μορφή του θατσερισμού και του ρηγκανισμού αντίστοιχα. Γνώρισαν επίσης ευρύτερη -ακόμα και παγκόσμια- επιρροή, στο βαθμό που επέφεραν μια γενική στροφή από μορφές οργάνωσης με άξονα το κράτος σε άλλες με άξονα την αγορά.
Εντούτοις, η Νέα Δεξιά δεν...