Το νεοφιλελεύθερο κράτος στην θεωρία

Toυ David Harvey

Σύμφωνα με τη θεωρία, το νεοφιλελεύθερο κράτος θα πρέπει να εξασφαλίζει ισχυρά δικαιώματα ατομικής ιδιοκτησίας για τον καθένα, την εφαρμογή του νόμου και τους θεσμούς των αγορών και του ελεύθερου εμπορίου, ώστε να λειτουργούν χωρίς εμπόδια.1 Αυτές είναι οι θεσμικές διευθετήσεις που θεωρούνται ουσιώδεις όσον αφορά τις εγγυήσεις των ατομικών ελευθεριών. Το νομικό πλαίσιο είναι το πλαίσιο των συμβατικών υποχρεώσεων που τις διαπραγματεύονται ελεύθερα τα νομικά πρόσωπα μεταξύ τους, εντός της αγοράς. Η ιερότητα των συμβολαίων και του ατομικού δικαιώματος στην ελευθερία δράσης, έκφρασης και επιλογής πρέπει να προστατεύονται. Συνεπώς, το κράτος πρέπει να χρησιμοποίει το μονοπώλιό του στα μέσα της βίας, για να διατηρεί αυτή την ελευθερία πάση θυσία. Κατ' επέκταση, η ελευθερία των επιχειρήσεων και των εταιρειών (που νομικά λογίζονται ως άτομα) να λειτουργούν μέσα σ' αυτό το θεσμικό πλαίσιο των ελεύθερων αγορών και του ελεύθερου εμπορίου θεωρείται θεμελιώδες αγαθό. Η ιδιωτική επιχείρηση και η επιχειρηματική πρωτοβουλία θεωρούνται καίριες για την καινοτομία και τη δημιουργία πλούτου. Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύονται (π.χ. μέσω των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας), έτσι ώστε να ενθαρρύνονται οι τεχνολογικές αλλαγές. Οι συνεχείς αυξήσεις στην παραγωγικότητα πρέπει συνεπώς να δημιουργούν υψηλότερο επίπεδο ζωής για όλους. Βάσει της υπόθεσης ότι «όταν φουσκώνουν τα νερά ανυψώνονται όλες οι βάρκες» ή του «φαινομένου της διάχυσης του πλούτου», η νεοφιλελεύθερη θεωρία υποστηρίζει πως η εξάλειψη της φτώχειας (στο εσωτερικό της κάθε χώρας και σε παγκόσμια κλίμακα) μπορεί να εξασφαλιστεί καλύτερα μέσω των ελεύθερων αγορών και του ελεύθερου εμπορίου.

Οι νεοφιλελεύθεροι επιδεικνύουν ιδιαίτερη φιλοπονία όταν επιδιώκουν την ιδιωτικοποίηση των περιουσιακών στοιχείων. Η απουσία σαφών...

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΣΙΚΑΓΟΥ: Η εγκατάσταση τυπικών κυβερνήσεων στη ζώνη του Ευρώ, με τις σκιώδεις στο παραπέτασμα, φαίνεται να έχει ολοκληρωθεί στην Ελλάδα – η οποία πλέον διοικείται, ασφαλώς μη δημοκρατικά, από μία υπόγεια εξουσία στο παρασκήνιο

Όσο παράλογη ή ανήθικη και αν είναι μία πράξη, ο άνθρωπος αισθάνεται την ακατάβλητη ανάγκη να την αιτιολογήσει: να αποδείξει δηλαδή, τόσο στον εαυτό του, όσο και στους άλλους ότι, η πράξη του υπαγορεύεται από τη λογική – από την κοινή λογική ή, τουλάχιστον, από τα συμβατική ηθική. Ο άνθρωπος ενεργεί πολύ εύκολα παράλογα, αλλά του είναι σχεδόν αδύνατο να μην δώσει στην πράξη του την εμφάνιση ενός λογικού κινήτρου”. (E. Fromm).   

Το παραπάνω κείμενο περιγράφει τη «λειτουργία» της αιτιολόγησης, έτσι ώστε να γίνει κατανοητός σε όλους μας ο παράδοξος τρόπος συμπεριφοράς όλων αυτών οι οποίοι, στα πλαίσια της υποταγής τους σε ξένους εντολείς (Θέατρο Σκιών), μας παρουσιάζουν «τεκμηριωμένα» εντελώς διαστρεβλωμένα τα γεγονότα.

Χωρίς να αναλωθούμε σε λεπτομέρειες, η χώρα μας οδηγήθηκε μεθοδικά στην ολοκληρωτική επικράτηση του ΔΝΤ. Οι σύνδικοι του διαβόλου ακολουθώντας πιστά, αν και με κάποια καθυστέρηση, τις οδηγίες των «παιδιών του Σικάγου» (της νεοφιλελεύθερης δηλαδή σχολής, η οποία έχει ήδη λεηλατήσει το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α.), δρομολογούν πλέον το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας μας - προφανώς σε εξευτελιστικές τιμές, παράλληλα με την επιβολή υπέρογκων φόρων, οι οποίοι θα οδηγήσουν πολλές κοινωνικές ομάδες στην απόλυτη εξαθλίωση.

Στόχος τους είναι αφενός μεν...

Νεοφιλελεύθεροι ή Νεοκεϊνσιανοί; Στραγγαλισμός ή ρευστότητα;

του Γιάννη Τσαμουργκέλη*

Εχει έρθει η ώρα για το νέοκεϊνσιανό ανασχεδιασμό της εθνικής οικονομικής πολιτικής και τη διοχέτευση ρευστότητας στην αγορά με την επιβολή ανάλογων σχεδίων στις τράπεζες και την πολιτική διαπραγμάτευση με την τρόικα.

Oι προσπάθειες των κρατών-μελών της E.E. για την αντιμετώπιση της κρίσης και την ανάπτυξη περνά μέσα από το πλαίσιο που θέτουν εκάστοτε οι επιλογές της Γερμανίας. H γερμανική παράδοση διαπνέεται από τις νεοκλασικές οικονομολογικές θεωρήσεις και τις νεοφιλελεύθερες συνταγές περί ουδετερότητας του χρήματος που καταλήγει σε μοναδικές εμμονές νομισματικής σταθερότητας.

Mε άλλα λόγια, ανεξαρτήτως των...

ΤΑ ΚΟIΝΩΝIΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΦIΛΕΛΕΥΘΕΡIΣΜΟΥ

Του Τάκη Φωτόπουλου

1. Τα θύματα τoυ vεoφιλελευθερισμoύ

Τα αρvητικά oικovoμικά απoτελέσματα της vεoφιλελεύθερης στρατηγικής πoυ εξέτασα στo πρoηγoύμεvo κεφάλαιo δεv εξαvτλoύv τις επιπτώσεις τoυ vεoφιλελευθερισμoύ. Εξίσoυ σημαvτικές ειvαι oι αρvητικές κoιvωvικo‑oικovoμικές συvέπειες πoυ εκφράστηκαv άμεσα με σειρά εξεγέρσεωv σε πoλλές Βρεταvικές πόλεις, τόσo στηv αρχή της πρoηγoύμεvης δεκαετίας, όσo και στηv αρχή τoυ φθιvoπώρoυ τoυ 1991.

Ο τελικός στόχoς της vεoφιλελεύθερης στρατηγικής είvαι η μετατόπιση τoυ κέvτρoυ oικovoμικoύ και κoιvωvικoύ βάρoυς από τov δημόσιo στov ιδιωτικό τoμέα, με βάση τηv υπόθεση ότι η ελαχιστoπoίηση τωv περιoρισμώv και εμπoδίωv στov μηχαvισμό της αγoράς oδηγεί σε υγιή αvάπτυξη. Εvδιάμεσoι στόχoι πoυ συvήθως αvαφέρovται από τoυς vεoφιλελεύθερoυς είvαι oι ιδιωτικoπoιήσεις, η περικoπή τωv φόρωv για τη δημιoυργία κιvήτρωv και η συvακόλoυθη περικoπή τωv δημoσίωv δαπαvώv. Εκείvo όμως πoυ συvήθως απoσιωπoύv oι vεoφιλελεύθερoι είvαι ότι...